Ürojinekoloji; kadınlarda idrar kaçırma ve pelvik taban bozukluklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen alandır. Bu şikâyetler oldukça sık görülür, ancak utanma ya da "yaşlılığın doğal sonucu" sanıldığı için çoğu zaman dile getirilmez. Oysa doğru değerlendirmeyle bu sorunlar büyük ölçüde iyileştirilebilir ve yaşam kalitesi yeniden kazanılabilir.
İdrar kaçırma (inkontinans) tipleri
- Stres tipi: Öksürme, hapşırma, gülme, zıplama ya da ağırlık kaldırma sırasında istemsiz kaçırma. En sık görülen tiptir.
- Sıkışma tipi (aşırı aktif mesane): Ani ve bastırılamayan idrar hissi; tuvalete yetişememe, sık ve gece idrara kalkma.
- Karışık tip: Stres ve sıkışma tipinin bir arada görülmesi.
Pelvik organ sarkması (prolapsus)
Pelvik taban kaslarının ve bağ dokusunun zayıflamasıyla rahim, mesane veya bağırsağın aşağıya doğru sarkmasıdır. Bölgede baskı-dolgunluk hissi, bir şeyin aşağı indiği duygusu, ilişkide rahatsızlık ve idrar-dışkılama şikâyetlerine yol açabilir. Derecesine göre takip ya da tedavi planlanır.
Nedenleri ve risk faktörleri
- Doğum sayısı ve zor/iri bebek doğumları
- Menopoz ve östrojen azalması
- Kronik kabızlık, sürekli öksürük, ağır kaldırma
- Fazla kilo ve ileri yaş
Tanı
Ayrıntılı öykü, jinekolojik muayene, idrar tahlili ve gerektiğinde mesane işlevlerini değerlendiren testlerle şikâyetin tipi ve derecesi belirlenir. Doğru tedavi, doğru tanıyla başlar.
Tedavi seçenekleri
Cerrahi olmayan yöntemler
- Pelvik taban (Kegel) egzersizleri ve fizyoterapi
- Mesane eğitimi ve davranışsal düzenlemeler
- Kilo verme ve yaşam tarzı değişiklikleri
- Uygun hastalarda ilaç tedavisi ve lokal östrojen
- Lazer uygulamaları
Cerrahi yöntemler
Hafif-orta olgularda çoğu zaman cerrahiye gerek kalmaz. İleri olgularda ise stres tipi kaçırmada askı (TOT/TVT) ameliyatları ve sarkma için onarım cerrahileri yüksek başarı sağlayabilir.
Sık sorulan sorular
Önce ameliyat mı denenir?
Hayır. Tedavi genellikle en az girişimsel yöntemlerden başlar; cerrahi, gerektiğinde ve uygun olgularda düşünülür.
Kegel egzersizleri gerçekten işe yarar mı?
Doğru yapıldığında, özellikle stres tipi kaçırmada belirgin fayda sağlayabilir; nasıl yapılacağı tarif edilir.
Utanmayın, konuşun: İdrar kaçırma yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu değildir. Uygun tedaviyle kuru, rahat ve sosyal hayattan çekilmek zorunda kalmadığınız bir yaşam mümkündür.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi için lütfen hekiminize başvurunuz.